|
|
|
Den siste Olje
|
| Dei les svakeleg, på italiensk trur eg, medan NRKs kommentatorar oversett ord for ord til norsk. Dei er kledd i fargerike kjoler av mang slag, desse store menn av den katolske kyrkje. Dette er den største gravferda i historia seier kommentatorar, ein enorm begivenhet. Det er 8. april, Anno Domine 2005, og dei omstendig rituala på skjermen skal tene for eit siste farvel med ein av verdas store menn. Denne Pave Johannes Paul II, ein vibrerande gamal gubbe dei fleste vil hugse halvdød hengande over eit podiet medan han spytta ut latinske fraser over barn og unge, som om han vart tvungen under tortur til å gjere det. Slik vil han alltid vere hugsa av meg, gamal og sliten, liggande på ein strekkbenk i Vatikanets kjellar medan purpurraude kardinalar og inkvistørar skyt han full av straum, dels for å halde han i live kunstig, dels for å tvinge han til å underkaste seg Vatikanets vilje og halde fram sitt embede. Swahili, polsk, fransk og tysk, dei ber på alle språk for den døde Pontiff. Eg sitt tafatt og stirrar på skjermen, medan ord og bilete rullar over meg, som balsam. Eg vert svøpt i ein balsam av det sakrale, og det sørgmodige. Eg er henslengt i sofaen, slåbrokken open, og min nakne kropp vert olja inn med Pavens siste olje. Dei deler ut oblater, små kjeks, knapt nok til å mette ein kolibri, og det er litt lite som matpakke for ein så lang seremoni. Hadde eg vert der hadde eg nok tatt med meg litt mat. Eg for min del er mett, spist ein god frukost attåt tv-sendinga; pavens siste måltid, mitt første for dagen. Eg stryk meg sjølv over magen, min fulle gode mage. Det føles godt, mi hand mot mi eiga hud i det kjølige rommet. Eg kan kjenne det krible litt i meg, eg vert minna på mine behov, mine kjødlege behov som Paven nok vil ha kalt dei. Det er lenge sidan, altfor lenge sidan, eg har vore tilfredsstilt. Og medan ein eldre herre med briller myser mot nokre papir i hendene sine og mumler stakkarsleg på latin, kan eg kjenne ein reisning. Ikkje mykje, berre litt. Instinktivt lar eg handa mi gli ned og kjærteikner min halv-svulmende kamerat; eg lar fingrane lettt stryke han over, og så under, utan ein tanke medan blikket mitt er festa på bilete av menn i kvite kjortler knelt framfor eit altar dekka av kalker og skåler med oblater. Kameraet zoomer ut og vi kan sjå ein slags firkant av mennesker rundt altaret, alle kledd i kyrkjas mange fine uniformer, det ser nesten ut som ein fargerik opningsseremoni av OL. Handa kjærteiknar ballane, eg lugger meg sjølv litt i håret, og det får meg til å smile litt. Eller så smiler eg av tanken på Vatikanet som arrangerar OL, eg er usikker. Nok ein gong les dei opp namna på alle statsleiarane og folka frå FN som er tilstades, Tony Blair, Bush, Clinton, Mugabe og alskens andre presidentar og monarkar, eg kan kjenne kameraten min stivne til og dirrande strekke seg mot både himmel og meg. Den står i givakt. Stilt opp ilag med statsleiarar og kyrkjemenn, stolt og sterk i respekt for ein avdød Pontiff. Augene mine glir frå ein aldrande Lech Walesa som stirrar olmt og polsk ut av folkemassen til kameraten min, som stirrar smilande og innbydande mot meg. Min statsleiar kanskje? Eg lar handa stryke over han att, som ein ville stryke ein malande katt på sitt fang. Det seiast at vi menn lar oss styre av han, så han er vel ein statsleiar, og må vise sin respekt som alle andre. Utan å tenkje over det vert min strykande hand, mitt kjærteikn, til eit grep rundt skaftet og glir opp og ned langs statsleiaren. Eg lener meg attende og myser mot skjermen, den enkle trekista med Paven og til høgre for den Jesus på krossen. Kista ligg der einsam, og ventar på å verte båren vekk; der ligg Johannes Paul II og ventar på å ta avskjed, medan polske flagg vaier i lufta og folk hyllar han som heilag. Eg puster inn og ut, i takt med hand som glir roleg og varmt over kameraten min, og i takt med folkets taktfaste hyllest av paven. Min eigen hyllest er mykje meir stillferdig, foreløpeg. Alle heilage englar ber for han, får vi høyre, eg slepp ut eit lite stønn, min lille bønn. Kaster eit blikk ned, på det glinsande hovudet som smiler opp mot meg. Og eg ser han som han eigentleg er, som den heilage drivkraft og inspirasjon han er. Han er ikkje ein vanleg statsleiar, men ein pontiff. Ein udødleg religiøs leiar, Peters og Jesu stedfortredar på denne jord. Kjortelen vert trukken til side for å vise den glinsende pavehatten, glinsande av den siste olje. Det er paven, gjennoppstått, her hos meg, medan kyrkjeleiarane måper med tomme blikk mot den likeså tomme kroppen i den enkle kista. Nok ein bønn for den avdøde Pave Johannes Paul II, som står givakt for sin eiga seremoni her i mi hand. Likeeins om Jesus stod opp frå grava, har no Johannes Paul II, Karol Józef Wojtyła, reist seg stolt frå dei døde og lever på ny; pulserande i mi arbeidande hand. Mi hand er som sola som nærar blomane, Te Labore Solis, ut av solas arbeid kjem Johannes Paul II. Og han strekk seg modig mot himmelrike der han høyrer heime med sin forgjengar, kyrkjefaderen sankt Peter, krossfesta opp-ned i skam for sitt forræderi. Sirkelen av kyrkjemenn står no tett inntil kista, kappane deira kastar seg i den lette, men bestemte vinden som feiar over Vatikanet. Som om vinden freistar å gripe tak i den fjærlette Pontiffkroppen og føre den med seg, men kvarhen? Paven er her, i mi hule hand, der eg gjev han stadige livsstøtt, taktfaste og pumpande hjartekompresjonar. Gud hald sin representant i live gjennom meg, den heilage andre straumer gjennom meg, og inn i paven som gliser mot meg, skinnande av glatte lag med olje; heilagt vatn og den siste olje i eitt. På skjermen står dei på rekke og rad, kvite og raude peniser, i givakt for mitt arbeid, og stirrar betraktande mot meg med foldede hender. Menn i svart knelar for pavens tørre trekiste, medan han sjølv korer massens applaus med fuktige lyder i takt med mitt arbeid. Kameraet zoomer ut og følgjer hans siste reise, medan han strittar og dirrar stolt i handa. Vi kan sjå folk fylle opp gata, og plassen ved St. Peters kyrkja, det er som om det byggjar seg opp eit massivt trykk som må sleppast fri. Og eg kan kjenne trykket av folkemassen i meg, Pavens lojale undersåttar, kraften av deira hyllest og sorg fyller meg, trykker i meg og mitt underliv, medan eg pumpar liv i paven, stadig hardare og snøggare. Statsleiarar, ein etter ein, straumar inn i kyrkja etter Pavens kiste, og eg kan kjenne dei straume gjennom meg, og eg slepp ut nok eit stønn, fleire stønn, eg puster tyngre av anstrenginga, eg kan kjenne kroppen spenne seg i påvente av det som skal skje. Eg kan kjenne anden komme over meg i det døra lukkas etter paven og hans følgje, for så å kjenne den same Heilage Ande sleppe taket i meg og kroppen min slappe av. Eg synker enno meir saman i sofaen, og puster. I handa mi kviler paven, død, gjennoppstått frå dei døde og no tatt opp til himmelen til sin St. Peter og til sin far. Hans siste olje ligg over brystkassa mi, og glinsar kvitt mot meg som Oliven olje. Ordinert av Pavens siste gjerning, eit siste sakrament; ordinert Gloria Olivae, Olivenens ære, Oljas ære. Johannes Paul II ligg død og slapp, måtte han kvile i fred. Pontifikatet til Johannes Paul II har fått ein endeleg og ærerik avslutting, og no må vi sjå framover, fortel dei oss på tv, eg nikkar og smiler. Det vert reprise og samandrag på NRK2 klokka 1810. |
Skrevet av Hastur/05 Aug 2005
|
Kommentarer: 0
|
|
|
|
